Groter assortiment groenten en fruit in Noorse winkels stimuleert vooral ongezonde consumenten

Meer verschillende soorten groenten en fruit om uit te kiezen in combinatie met lagere prijzen zorgde voor hogere verkoopcijfers, zo wijst onderzoek in Noorse supermarkten uit.

In Noorwegen zijn grote sociale verschillen in eetgewoonten, helemaal als het om groenten en fruit gaat. Dat kan een van de oorzaken voor een slechtere gezondheid onder laagopgeleiden zijn.

Zo’n zes op de tien hoogopgeleiden eten dagelijks groenten, tegenover vier op de tien laagopgeleiden. De laatste groep eet ook minder fruit. Tegelijkertijd bereikt de informatie over gezonder eten de doelgroep, namelijk mensen die minder groenten en fruit eten, minder goed.

Slechts twee op de tien eten genoeg
Annechen Bahr Bugge, onderzoekster bij het consumentenonderzoeksbureau SIFO bij Oslo Met: “Slechts twee op de tien mensen eten de hoeveelheid groenten en fruit die aangeraden wordt door de gezondheidsinstanties.” Ze voerde haar onderzoek uit in de periode 2011 tot 2014.

“Consumenten gaven heel verschillende redenen op voor hun lage consumptie. Onder andere slechte toegankelijkheid tijdens het boodschappen doen, slechte kwaliteit, dat ze vergeten zijn of dat ze sceptisch zijn over de teelt, bijvoorbeeld door pesticiden of kunstmest.”

De onderzoekers wilden daarom testen of een groter assortiment en andere aanpassingen in de winkel, zoals reclamecampagnes, de consumenten konden verleiden. Nu tonen de resultaten aan dat de aanpassingen effect hebben.

Duwtje in de rug
Het was de bedoeling om naar gedragseconomische maatregelen of de zogenoemde nudging van consumenten te kijken. Dat kan bijdragen aan het gelijktrekken van sociale gezondheidsverschillen.

Eerdere studies hebben aangetoond dat consumenten beïnvloed kunnen worden om de juiste keuzes te maken, bijvoorbeeld door een onbewuste ‘vriendelijke duw’ in de goede richting.

Samira Lekhal is hoofdarts bij het centrum voor morbide obesitas en onderzoekt hoe mensen beïnvloed kunnen worden om gezonde keuzes te maken tijdens het boodschappen doen. "We willen kijken of de plaats in de winkel en economische middelen als de prijs bij kunnen dragen om de sociale verschillen in voeding gelijk te trekken."

Ze heeft onderzocht of de verkoop van groenten en fruit toenam na het invoeren van prijs stimulerende maatregelen in de Noorse supermarktketens KIWI, Meny, Joker en Spar.

Groenten en fruit zichtbaarder
Supermarktketen Meny bouwde in 2011 een pilotwinkel en besloot daarna alle winkels om te bouwen. Groenten en fruit kregen de best mogelijke plaats in de winkel. Ook werd de groenten- en fruitafdeling zo dicht mogelijk bij de ingang geplaatst, zodat dat het eerste is wat je ziet als je binnenkomt. Ook werd de afdeling ruimer: van 15 naar 20 procent van de oppervlakte van de winkel.

Norgesgruppen (eigenaar van de genoemde supermarktketens) voerde dezelfde soort veranderingen door in de meeste KIWI-, Joker- en Spar-supermarkten.

KIWI voerde daarbovenop nog een korting van 15 procent in, overeenkomstig met de btw op eten, gedurende meerdere perioden, plus nog een bonuskorting op groente en fruit.

Daarna kregen de onderzoekers toegang tot de verkoopcijfers van Norgesgruppen van voor en na de veranderingen.

Meer citrus, druiven en appels
Consumenten kregen ook een groter assortiment groenten en fruit om uit te kiezen. Het aantal groentensoorten groeide met 30 procent en het aantal fruitsoorten met 20 procent.

De verkoopcijfers van citrus stegen het meest. Van onder andere mandarijnen, limes, citroenen en granaatappelen werd dit jaar 33 procent meer verkocht dan in 2015. Na citrus volgen druiven, appelen en bananen.

Van sla, tomaat en ui zijn meer soorten te koop dan eerst, waardoor ook de verkoopcijfers van deze soorten gegroeid zijn.

Verkoop KIWI steeg met 34 procent
In totaal groeide de verkoop van groenten en fruit bij de winkels van Norgesgruppen met 15 procent van 2015 tot 2019.

De verkoop van groenten steeg het meeste met 20 procent, terwijl de fruitverkoop met 9 procent steeg. Van alle ketens toonden de KIWI-supermarkten de grootste stijging in de verkoop van groenten en fruit: 34 procent.

De omzet kan dalen als de prijzen lager zijn, daarom berekenden de onderzoekers ook hoeveel stuks van ieder product verkocht werden. Daaruit blijkt dat er meer fruit werd verkocht dan voorheen, ook al verdienden de winkels er minder aan.

Hoogopgeleiden kopen twee keer zoveel groenten
De verhoogde consumptie van groenten en fruit heeft de meeste invloed op consumenten die eerst niet vaak groenten en fruit aten. De vraag is of de veranderingen deze doelgroep troffen. Daarvoor hebben de onderzoekers de verkoopgroei van verschillende Noorse provincies vergeleken.

Gekeken werd naar de drie provincies met het meeste aantal (40 procent) en de drie met het minste aantal (26 à 27 procent) hoogopgeleiden. In de drie provincies met de meeste hoogopgeleiden lag de verkoop van groente en fruit veel hoger: in 2019 zelfs 2,5 keer zo groot als in de provincies met de minste hoogopgeleiden.

Grootste groei in provincies met lager opgeleiden
De grootste groei in de verkoop van groenten en fruit was daarentegen in de provincies met de minste hoogopgeleiden. Ter vergelijking: in de hoogst opgeleide provincies steeg de verkoop van groenten en fruit met 16 procent, terwijl de verkoop in de laagst opgeleide provincies met 254 procent steeg (gemeten in aantal verkochte eenheden). Daar kochten consumenten dus drie keer zoveel groenten en fruit als daarvoor.

Als de percentages gecorrigeerd worden naar het aantal inwoners (in de provincies met de meeste hoogopgeleiden liggen bijvoorbeeld de steden Oslo en Bergen), dan steeg de verkoop daar met 11 procent, tegenover een stijging van 14 procent in de provincies met de minste hoogopgeleiden.

Lekhal: “Dit bewijst dat de indeling van de supermarkt consumenten kan beïnvloeden die niet bewust voor gezondere alternatieven kiezen.”

Veel potentie
Annechen Bahr Bugge: “Veel mensen willen meer groenten eten en 78 procent geeft aan groenten lekker te vinden. Maar ook al staan groenten in 2018/2019 bovenaan de lijst van wat mensen als gezond eten beschouwen, toch zijn er nog uitdagingen. Volgens de Noorse gezondheidsinstanties is de consumptie van zowel groenten als fruit het laatste jaar met 2 procent afgenomen.”

Door de goede resultaten van het onderzoek van onder andere Lekhal, denkt Bugge dat de ‘vriendelijke duw’-strategie veel potentie heeft: “Het zorgt ervoor dat consumenten de goede keuzes wat betreft voedsel kunnen maken.”

Het rapport is, op initiatief van Norgesgruppen, uitgevoerd door het onafhankelijke GreeNudge. Er is gebruikgemaakt van objectieve verkoopaantallen en de analyses zijn onafhankelijk.

Bron: forskning.no


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© AGF.nl 2019

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven