Potato Pilot Centre

Aardappelvoorraden België op 1 februari 2019

Het in kaart brengen van de huidige voorraden is van belang om een beeld te krijgen van de ontwikkelingen op de markt. Voor het tweeëntwintigste jaar op rij hielden Fiwap, Carah en Inagro/PCA een enquête onder 223 Belgische aardappeltelers. In Wallonië namen 92 telers aan de enquête deel, waarbij voor iedere provincie een representatief aantal werd gekozen (Brabant: 13, Luik: 8, Namen: 12, Henegouwen: 59). In Vlaanderen werden 131 aardappeltelers telefonisch ondervraagd.  

1. Kleine aardappelvoorraad op 1 februari 2019 

Na het samenvoegen van de resultaten uit de diverse regio's is de situatie in België als volgt:

Tabel 1: Vermindering van de voorraden in België: oogst 2018 (132 telers in Vlaanderen + 91 telers in Wallonië): in % van de eerste productie. 

Op 1 februari 2019 hadden Belgische telers nog 56% van de eerste oogst bewaaraardappelen in bewaring (alle rassen). Dit is minder dan vorig jaar (60%), en in februari 2017 en ligt ook onder het gemiddelde van de laatste drie seizoenen (58%). Het aandeel voor de vrije verkoop (aardappelen die niet gecontracteerd zijn) heeft met 11% van de eerste oogst een historisch dieptepunt bereikt. Momenteel moet één op de vijf aardappelen in bewaring nog afgezet worden. 

De hoeveelheden Bintje in bewaring zijn opvallend klein, met 44% van de eerste oogst (slechts 1/3 is vrij). De laatste keer dat dit aantal zo laag was, was in februari 2012. Het gemiddelde van de laatste drie jaar ligt op 60%. De problemen met glazigheid hebben hier duidelijk aan bijgedragen. 

Bijna 2/3 van de eerste Fontane-oogst is nog in bewaring (66%), evenals de helft van de eerste oogst van andere rassen. Deze aantallen komen overeen met het gemiddelde van de laatste drie jaar (respectievelijk 65% en 49%). Het aandeel vrije aardappelen is klein: één op de zes Fontane-aardappelen en één op de acht overige industrieaardappelen. 

Bintje: De afzet van Bintje escaleerde dit seizoen als gevolg van de glazigheid waardoor de aardappelen minder goed te bewaren waren. 37% van de eerste oogst werd tussen begin november en begin februari afgezet, ten opzichte van 20% tot 25% gedurende de laatste vier jaar...

Fontane: De afzet van Fontane bedroeg tussen november en februari 23% van de eerste oogst, net zoals de afgelopen twee jaar (21%), waarbij het merendeel uit gecontracteerde aardappelen bestond (15%) en een kleiner deel uit vrije aardappelen (8%). De voorraadvermindering is vergelijkbaar met 2016-2017.

Andere rassen voor verwerking: In de periode van november tot februari werd 23% van de eerste oogst afgezet, net zoals in de seizoenen 2017-2018 en 2015-2016, maar veel meer dan in 2016-2017 (17%). De vermindering had betrekking op 19% van de eerste oogst voor contracten en op 4% van de vrije aardappelen.

2. Eerste oogst 2018
Volgens de ramingen van Fiwap/PCA, die gebaseerd zijn op gegevens van Statbel (ex-INS) en regionale PAC-cijfers, was het totale areaal van bewaaraardappelen met 2,1% toegenomen. Dat van Bintje nam met 28% af, terwijl dat van Fontane met 23% groeide. De zeer lage gemiddelde opbrengst van 37,7 t/ha bracht de totale Belgische oogst op 3,26 miljoen ton (exclusief vroege aardappelen) en dit is 1,5 miljoen ton minder dan in 2017. Ondanks de 5.000 hectare extra bleef de oogst in 2018 onder het niveau van de matige oogst van 2016.

Tabel 2: Oogstraming bewaaraardappelen (1.000 ton) (bronnen: Fiwap/PCA/Carah/Inagro):

3. Raming Bintje in bewaring en meerjarige vergelijking
Grafiek 1: Vermindering voorraad Bintje in België, oogstjaren 2011 tot 2018, eerste oogst, voorraad november, voorraad april (behalve 2018), gepoot areaal (ha) (bron: regionale PAC declaraties) en gemiddelde FIWAP/PCA prijs op de vrije markt van het seizoen ( 2018 gedeeltelijk).  

Tabel 3: Bintje: Voorraad in België begin februari

De voorraden Bintje zijn nog nooit zo laag geweest. Met slechts 240.000 ton zijn zij drie maal zo lager dan vorig seizoen en het gemiddelde van de afgelopen drie jaar. De enquête raamt het  aandeel vrije aardappelen op slechts 80.000 ton!

Vanaf het begin van het seizoen werden er zo'n 210.000 ton, waarvan 2/3 deel gecontracteerd, afgezet. Dit is meer dan vorig jaar (190.000 ton) en gaat in tegen de neerwaartse trend van de afgelopen jaren . 

4. Raming van Fontane in bewaring en meerjarige vergelijking 
Grafiek 2: Vermindering van voorraad Fontane in België, oogstjaren 2010 tot 2017, eerste oogst, voorraad november, voorraad februari, jaarlijks gepoot areaal (ha- bron regionale PAC-declaraties: 

Tabel 4: Fontane: voorraden in België begin februari

De Belgische voorraad Fontane werd begin februari op 910.000 ton geraamd en dat is 210.000 ton minder dan vorig jaar ondanks het grotere areaal dat bijna 6.500 hectare telde. Van de huidige voorraad is nog maar 200.000 over voor de verkoop. Dit is uiteraard weinig. Er zijn nauwelijks vrije partijen beschikbaar! Het gecontracteerde volume bedraagt zo'n 710.000 ton en dat is 110.000 meer dan vorig jaar en 230.000 ton boven het gemiddelde van de laatste drie jaar. Alle fabrieken vragen nu om Fontane. Sinds de oogst is de voorraad Fontane met 470.000 verminderd, en dit komt overeen met vorig jaar (500.000 ton). De laatste jaren was dit 340.000 en 420.000 ton.  

5. Meerjarige vergelijking voor overige industrierassen
De gegevens uit de enquête die betrekking hebben op andere rassen dan Bintje en Fontane moeten voorzichtig beoordeeld worden gezien de grote verscheidenheid aan rassen (Challenger, Lady Claire, Markies, Ramos, Magnum, Royal).

Tabel 5: Rassen “anders dan Bintje en Fontane”: voorraden in België begin februari:

Grafiek 3: Vermindering van de voorraden van andere rassen dan Bintje en Fontane in  België, oogstjaren 2011-2018, eerste oogst, voorraad november, voorraad februari (met uitzondering van 2018), jaarlijks gepoot areaal (ha- bron: regionale PAC-declaraties):

Van de overige rassen werden er in 2018 slechts 1,32 miljoen ton geoogst, ondanks dat het areaal 2.000 hectare groter was dan in 2017. We moeten terug gaan tot 2013 om een lagere productie in deze categorie te vinden (maar toen was het areaal wel 13.000 hectare kleiner ...).

De enquête duidt op een voorraad van ongeveer 660.000 ton begin februari, en dit is 280.000 ton minder dan in februari 2017. Amper 80.000 ton van de huidige voorraad betreft vrije aardappelen, terwijl 580.000 ton gecontracteerd is. 

Sinds het begin van het seizoen werden er 660.000 ton van deze rassen afgezet, en dat is beduidend minder dan de laatste drie jaar (720.000 tot 970.000 ton).

6. Conclusies:
Met slechts 1,8 miljoen ton op 1 februari bereikt de Belgische voorraad haar laagste niveau van de afgelopen vijf jaar. Het merendeel van de voorraad bestaat uit Fontane (900.000 ton, de helft van de voorraad) en marginale volumes Bintje (240.000 ton).

Vrije partijen zijn nagenoeg niet beschikbaar en worden geraamd op 360.000 ton, wat neerkomt op één op de vijf aardappelen die zich nu in bewaring bevinden. Waar vinden we aardappelen om het gebrek aan contractleveringen te vullen? Uiteraard niet in België, mogelijk wel in Frankrijk ...

België eindigt het seizoen met 1 miljoen ton minder dan vorig jaar. Ten opzichte van 2016-2017 (een seizoen met lage opbrengsten) is de voorraad begin februari 300.000 ton lager. 

De vraag is duidelijk aangepast aan de lagere productie omdat de markt sinds het begin van het seizoen pas 1,45 miljoen ton bewaaraardappelen af heeft genomen. De afgelopen vijf seizoenen varieerde dit cijfer tussen de 1,51 en 1,02 miljoen ton. Als er weinig af te zetten valt, wordt er op alles bespaard. Niets gaat verloren, (ook niet de kleine maten of afwijkende exemplaren). 

Verwerkers zijn ook op zoek gegaan naar grondstoffen voor tweeërlei gebruik (vooral in Frankrijk) in de zetmeelsector of zelfs naar grote maten uit Nederland. De onzekerheid met betrekking tot de beschikbaarheid van grondstoffen heeft de fabrieken wellicht bewogen tot het verminderen van hun afzet van eindproducten. Veel productielijnen konden dit seizoen niet op volle kracht draaien. 

Het einde van het seizoen zal krap zijn op de vrije markt gezien de beperkte voorraden. Het huidige prijsniveau is daarom gerechtvaardigd. Op basis van de voorraden van begin februari zullen fabrieken de komende maanden met name Fontane geleverd krijgen, evenals Innovator, Challenger, Markies en Royal. 

Grafiek 4: Vermindering van de Belgische oogst consumptieaardappelen (inclusief vroege aardappelen):

Grafiek 5: Volumes voor de vrije markt en contracten in februari (bewaaraardappelen) in tonnen. 

De volgende enquête wordt begin april 2019 verwacht.

 

Voor meer informatie:   
Dominique Florins, Pierre Lebrun 
FIWAP
www.fiwap.be   


Publicatiedatum:


print   

Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© AGF.nl 2019

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven