Wetenschappers waarschuwen voor de wetgeving van de EU:
"Een kleiner aantal pesticiden leidt tot resistent ongedierte"
Vooraanstaande Europese landbouwexperts die op 22 april 2008 in Ljubljana (Slovenië) bijeenkwamen om het EU-voorzitterschap van Slovenië een declaratie aan te bieden over de potentiële risico's van de voorgestelde EU-wetgeving. De wetenschappers uit zeven landen zijn bang dat het terugbrengen van de verkrijgbare soorten pesticiden de doelmatigheid ervan zou kunnen verminderen omdat daardoor waarschijnlijk de resistentie toeneemt.
De bezorgdheid van de wetenschappers komt voort uit voorstellen die de instituten van de EU hebben aangekondigd om de wetgeving voor producten om planten te beschermen te hervormen. Het Europese Parlement stemde voor een nieuwe wetgeving die het aantal toegestane pesticiden in de komende jaren drastisch zou verkleinen. In de "Verklaring van Ljubljana" hebben deelnemende wetenschappers hun angst geuit dat een dergelijk stap de continuïteit van de Europese landbouw in gevaar zou brengen. Ze kwamen tot de conclusie dat het hogere risico op meer weerstand voor de weinige resterende substanties het verbouwen van veel landbouwproducten, bijvoorbeeld druiven, koren, gerst, katoen, vers fruit, aardappelen en groenten, in Europa problematisch zou maken, en/of niet-concurrerend. Spectaculair stijgende prijzen van levensmiddelen leiden al tot een toename van de wereldwijd vraag naar landbouwproducten en ook tot ernstige crises in diverse delen van de wereld.
De declaratie werd aangenomen tijdens een workshop van dr. Andrej Simoncic, directeur van het Landbouwinstituut van Slovenië, en vervolgens gepresenteerd aan de Minister van Landbouw van Slovenië, Iztok Jarc. De woordvoerder van de wetenschappers, dr. Ian Denholm, hoofd Ecologie afdeling planten en ongewerveld dieren, Rothamsted Research in Engeland, bracht te berde dat het, "Om de productie van voedsel tegen een betaalbare prijs te beschermen, van cruciaal belang is om landbouwers voldoende diversiteit aan te bieden aan oplossingen om de oogst te beschermen. Dat is essentieel om de ontwikkeling van resistent ongedierte te voorkomen of te vertragen, en om de werkzaamheid van de resterende producten om de oogst te beschermen te waarborgen".
De wetgeving van de Europese Unie heeft al geresulteerd in een vermindering van het verkrijgbare assortiment aan pesticiden met meer dan 55% gedurende het laatste decennium. Volgens de experts lijkt het of de beleidsmakers de altijd aanwezige dreiging van resistentie van ongedierte over het hoofd hebben gezien, en dat kan leiden tot aanmerkelijk lagere Europese landbouwrendementen en hogere voedsel- en voederprijzen.
Gebrek aan diversiteit leidt tot resistentie
Populaties van ongedierte kunnen weerstand ontwikkelen tegen producten die de gewassen beschermen, vooral als ze regelmatig worden behandeld met één enkel product. Als het ongedierte eenmaal een weerstand heeft ontwikkeld tegen een bepaalde groep producten om de gewassen te beschermen dan wordt de effectiviteit daarvan of aanmerkelijk verkleind of gaat totaal verloren. In het verleden hebben nieuwe producten om gewassen te beschermen het probleem vaak opgelost.
Maar er is gemiddeld tien jaar en een investering van meer dan 200 miljoen euro voor nodig om een nieuw verdelgingsmiddel te ontwikkelen en registreren.
De doelstellingen van de regelgeving zijn al zo strikt dat de bedrijfstak slechts vijf nieuwe actieve ingrediënten per jaar kan lanceren in Europa. De wetenschappers gaven daarom uitdrukking aan hun zorg dat de innovatieve capaciteit van de bedrijfstak voor het beschermen van gewassen de producten niet kunnen vervangen die waarschijnlijk van de markt worden gehaald door de voorgestelde wetgeving, of de producten die als gevolg daarvan verloren zullen gaan door resistentie. Dat leidt tot lagere landbouwopbrengsten en hogere prijzen van levensmiddelen.
Vanuit het oogpunt van resistentiebeheer is het aantal producten om gewassen te beschermen in Europa al ernstig geschaad door het lopende registratieproces van de EU, onder Richtlijn 91/414/EEC. Van de 952 bestaande producten om gewassen te beschermen die er vroeger waren, zijn er 530 al geëlimineerd - en we kunnen een verdere belangrijke vermindering in chemische verbindingen verwachten.
Het huidige wijzigingsproces van de Richtlijn 91/414/EEC is van kracht sinds de Europese Commissie in 2006 een voorstel presenteerde. Het Europees Parlement ging veel verder met zijn voorstel in de eerste versie van oktober 2007 en voegde criteria toe die zouden bijdragen tot een verder afname van 70% - 85% van de resterende actieve substanties. De Raad van Ministers probeert in mei 2008 tot een politiek akkoord te komen, en neemt de voorstellen van het Parlement in overweging.
De wetenschappers die de "Declaratie van Ljubljana" hebben opgesteld en ondertekend doen een beroep op Europese politici om de noodzaak te onderkennen om vast te houden aan voldoende productdiversiteit om het gevaar van resistentieontwikkeling in de hand te houden. Het lijkt erop dat deze biologische vereiste tot op heden grotendeels is verwaarloosd door de beleidsmakers. De wetenschappers maken zich zorgen dat de voorgestelde Europese wetgeving landbouwer zal dwingen een kleiner aantal substanties intensiever te gebruiken. Dat verhoogt de kans op resistentieontwikkeling voor de resterende pesticiden, en dat bedreigt de landbouwproductiviteit en de inkomsten van Europese landbouwers.
© 2010 AGF Nederland BV. Alle rechten voorbehouden.